-κι αρχίνησαν τα νιάτα μου-

το απλανές βλέμμα

Ο δεύτερος λόγος καταδεικνύει πως μόνο η γνώση μπορεί να αμφισβητήσει τους νόμους της αγοράς. Πράγματι, οποιαδήποτε συναλλαγή εμπορικής φύσης βασίζεται αναπόφευκτα σε μια απώλεια και μια κτίση. Αν αγοράσω ένα πουκάμισο, αυτός που μου το πούλησε παίρνει τα λεφτά μου και χάνει το πουκάμισο, ενώ εγώ χάνω τα λεφτά μου αλλά κερδίζω το πουκάμισο. Στο σύμπαν όμως της διδασκαλίας κάθε μέρα συντελείται ένα μικρό θαύμα, σε οποιαδήποτε αίθουσα οποιασδήποτε χώρας εγώ μπορώ να διδάξω σ’ έναν φοιτητή τη Θεωρία της Σχετικότητας ή να διαβάσω μαζί του μια σελίδα της Οδύσσειας χωρίς να χάσω τις γνώσεις μου. Η διδασκαλία δίνει ζωή σε μια ενάρετη διεργασία στην οποία πλουτίζει όχι μόνον αυτός που παίρνει αλλά και αυτός που δίνει. Ένας αληθινός δάσκαλος ξέρει καλά πως το απλανές βλέμμα ενός φοιτητή ή το αίτημά του για αποσαφηνίσεις αποτελούν πάντα μια πολύτιμη ευκαιρία για να μάθει ο ίδιος κάτι καινούργιο.

Nuccio Ordine, "Η Χρησιμότητα των Άχρηστων Γνώσεων", Άγρα 2016 (μετάφραση Μαρία Σπυριδοπούλου)

γνώριζε όμως τους ηθοποιούς

-Είμαστε το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας, είπε ο Γκασπάρ Μοράν, με τόνο περισσότερο απολογητικό παρά ανακριτικό.
Ο Μαύρος έγειρε πίσω στην καρέκλα, τράβηξε μια ρουφηξιά απ' το τσιγάρο του και κατόπιν το απομάκρυνε απ' το στόμα του, κρατώντας το με τεντωμένα δάχτυλα. Ο Μοράν, παραζαλισμένος, στύλωσε τα μάτια στον κύκλο που σχημάτιζε το στόμα κι απ' όπου έβγαιναν δαχτυλιδάκια καπνού.
-Θέτω το ταλέντο μου στη διάθεση εκείνων που ξέρουν να το εκτιμήσουν. Στο σημείο αυτό έσκυψε ελαφρά μπροστά κι έτριψε τον αντίχειρα με τον δείκτη του. Εξάλλου, πρόσθεσε μέσα από τα δαχτυλίδια του καπνού, δεν έχω ξαναπάει περιοδεία σ' αυτά τα μέρη. Ο Μοράν έκλεισε προς στιγμήν τα μάτια.
-Το γνωρίζετε το Κόμμα; τον ρώτησε.
Ο Μαύρος υπομειδίασε και κούνησε το χέρι του μπροστά στο πρόσωπό του με μια ακαθόριστη κίνηση, σαν να τον είχαν ρωτήσει για ένα θεατρικό έργο του οποίου αγνοούσε μεν τον συγγραφέα, γνώριζε όμως τους ηθοποιούς.
-Αλλά δεν είστε μέλος κάποιου άλλου κόμματος; ρώτησε ο Μοράν για να αποφύγει κάθε μελλοντική παρεξήγηση.
Ο Λαμερμούρ ξέσπασε σε γέλια. Κατόπιν είπε με σοβαρότητα:
-Είμαι καλλιτέχνης.
-Α, καλλιτέχνης...;

Michael Kleeberg, "Ο Κομμουνιστής της Μονμάρτρης", Άγρα 2017 (μεταφραση Βάνα Χατζάκη)

πόρτες που κλείνουν πίσω σου

Είναι οδυνηρό να διασχίζεις αντίστροφα τον χρόνο. Η δημιουργία είναι αντίστροφη κίνηση, η δημιουργία είναι οδυνηρή, τρέχεις να προλάβεις πόρτες που κλείνουν πίσω σου. Η ζωή κυλά με ασυγκρίτως μεγαλύτερες ταχύτητες την ώρα που γράφεις, αυτή, μου φαίνεται, είναι και η ένταση που υπάρχει την ώρα της δουλειάς: αν δεν ζεις την ώρα που γράφεις εκείνο που γράφεις, δεν κάνεις τίποτε - πόσες φορές το επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας. Το γράψιμο σού στερεί τη χαρά της ζωής γιατί είναι ζωή πολλαπλασιασμένη. Είναι αφόρητο το γράψιμο και ανυπόφορη η τέχνη, απαιτούν συνεχώς να είσαι ο εαυτός σου, ακόμη κι αν μέσα από αυτόν ανασύρεις την άλλη πλευρά - κι ο άνθρωπος δεν αντέχει τόσο εύκολα την ειλικρίνεια, προσπαθεί να ξεφύγει. Ακόμη και στις πιο ευτυχισμένες του στιγμές ο τεχνίτης, που ζει την παραφορά, δεν μπορεί να νιώσει τη χαρά των πραγμάτων και χρειάζεται να ξαναδεί ό,τι δημιούργησε έξω από τη στιγμή της δημιουργίας, για να αισθανθεί την πληρότητα του ολοκληρωμένου. είναι μια πικρή και ακοινώνητη χαρά.

Αναστάσης Βιστωνίτης, "Κάτω από την Ίδια Στέγη", Κίχλη 2017

-τίποτα δικαιότερο απ' αυτό-

δεν θα πέθαινα ποτέ

Αν ήμουν θεός θα αυτοκτονούσα κάθε μέρα
αντί για ύπνο
θα σηκωνόμουν και θα έπλενα τα αίματα από τα χέρια μου στο μπάνιο, μετά το βούρτσισμα
ή θα ξερνούσα πρέζες, χάπια κι αλκοόλ
μαζί με τον καφέ μου το πρωί
θα 'γραφα βιβλία για το πώς είναι ο θάνατος
-αν είναι κοντός ή αν έχει μουστάκι-
που θα γινόντουσαν μπεστ σέλερ
κι οι άνθρωποι θα με χαιρετούσαν στο δρόμο
και θα μου φιλούσαν τα χέρια
- κι ας μην ήθελα

Μαρία Φουτζιτζή, "Ποσά Αντιστρόφως Ανάλογα και Αναλόγως Αντίστροφα Κορίτσια", Σαιξπηρικόν 2017

αν σας ρωτήσουν

αν σας ρωτήσουν
να πείτε κάτι ποιητικό
πως τράκαρε καβάλα σε μια μηχανή
στην άγρια κόντρα με τον χρόνο
ή πως τον έσφαξαν σ' ένα κωλόμπαρο της εθνικής οδού
κάποια θλιμμένη πέμπτη
να βρείτε κάτι πειστικό
μην πείτε απλώς πως πέθανα
μην πείτε την αλήθεια

χρήστος μαρτίνης, "το ξένο φως", υποκείμενο 2017