Κυριακή 1 Δεκεμβρίου 2019
Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2019
με κίνδυνο να προκαλέσει
Λοιπόν, ήταν παιδιά από πέντε ως δέκα ετών που έπαιζαν την "κηδεία", ένα παιχνίδι σαν όλα τ' άλλα τελικά. ένα από αυτά, που υποδυόταν το νεκρό, ξαπλωμένο κατά γης, το κεφάλι του σκεπασμένο μ' ένα μαντήλι, τα χέρια του σταυρωμένα στο στήθος, τα πόδια του τεντωμένα και οι πατούσες του ενωμένες, κουνιόταν όσο γίνεται λιγότερο, και παρωδούσε αρκετά καλά ένα μικρό πτώμα. Ολόγυρα αγοράκια και κοριτσάκια, που άλλο έτρωγε μια ατέλειωτη ταρτίνα, άλλο έξυνε το κεφάλι του, κι άλλο έχωνε τα βγαλμένα πουκάμισά του στο μέρος όπου είναι συνήθειο να καθόμαστε, ψαλμωδούσαν με τη δροσερή και φάλτσα φωνή τους ένα παιδικό De profundis, ενώ ένα άλλο, με τη βοήθεια άλλων δυο, και τα τρία τυλιγμένα με παλιά σάλια που παραχώρησε η μαμά, λειτουργούσαν πάνω σε μια χιλιομετρική πέτρα.
Σ' αυτό το θέαμα τα χείλη μου έκαναν μια σύσπαση στην οποία δεν τα είχαν ποτέ συνηθίσει οι σκέψεις μου. Και θα καταλάβετε τι είδους ήταν το χαμόγελό μου, όταν σας πω ότι η γνώμη μου για "αυτήν την ηλικία" είναι ακριβώς εκείνη που είχε εκφράσει ο μυθογράφος Ζαν ντε Λα Φονταίν.
Γιατί ο Ποιητής, που σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά ένα παιδί, ίσως κάπως λιγότερο συνειδητά διεστραμμένο από τα άλλα, γιατί ο Ποιητής να μην παίζει κι αυτός την "κηδεία"; Ή, αν προτιμάτε, γιατί, για να διασκεδάσει, να μην πιάνει τα επικήδεια αντικείμενα με τα αθώα βέβηλα χέρια του; Γιατί, με μια λέξη, πρέπει για τους σκοπούς του να συμμορφωθεί με το πνεύμα ενός αιώνα που μοιάζει να έχει για πάντα αποκλείσει τη μελαγχολία, και ενδιαφέρεται μονάχα για την ευθυμία (για να κάνω ένα δάνειο από το πλούσιο λεξιλόγιο του Ραμπελαί και του Γκαβρός), γιατί να μην παίζει εξοικειωμένος μ' αυτόν τον μεγάλο είρωνα που αποκαλούμε Τρόμο, με κίνδυνο να προκαλέσει, κι αυτός, πίσω του, στο Αβέβαιο, στο Άγνωστο, κάποιο μορφασμό σαν χαμόγελο περιφρόνησης;
Paul Verlaine, "Αναμνήσεις ενός Χήρου", Ερατώ 1982 (μετάφραση Στέργιος Βαρβαρούσης, Χαρά Κίττου)
Σ' αυτό το θέαμα τα χείλη μου έκαναν μια σύσπαση στην οποία δεν τα είχαν ποτέ συνηθίσει οι σκέψεις μου. Και θα καταλάβετε τι είδους ήταν το χαμόγελό μου, όταν σας πω ότι η γνώμη μου για "αυτήν την ηλικία" είναι ακριβώς εκείνη που είχε εκφράσει ο μυθογράφος Ζαν ντε Λα Φονταίν.
Γιατί ο Ποιητής, που σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά ένα παιδί, ίσως κάπως λιγότερο συνειδητά διεστραμμένο από τα άλλα, γιατί ο Ποιητής να μην παίζει κι αυτός την "κηδεία"; Ή, αν προτιμάτε, γιατί, για να διασκεδάσει, να μην πιάνει τα επικήδεια αντικείμενα με τα αθώα βέβηλα χέρια του; Γιατί, με μια λέξη, πρέπει για τους σκοπούς του να συμμορφωθεί με το πνεύμα ενός αιώνα που μοιάζει να έχει για πάντα αποκλείσει τη μελαγχολία, και ενδιαφέρεται μονάχα για την ευθυμία (για να κάνω ένα δάνειο από το πλούσιο λεξιλόγιο του Ραμπελαί και του Γκαβρός), γιατί να μην παίζει εξοικειωμένος μ' αυτόν τον μεγάλο είρωνα που αποκαλούμε Τρόμο, με κίνδυνο να προκαλέσει, κι αυτός, πίσω του, στο Αβέβαιο, στο Άγνωστο, κάποιο μορφασμό σαν χαμόγελο περιφρόνησης;
Paul Verlaine, "Αναμνήσεις ενός Χήρου", Ερατώ 1982 (μετάφραση Στέργιος Βαρβαρούσης, Χαρά Κίττου)
Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019
εσείς οι περιπτώσεις
Έπειτα, είναι οι Άλλοι.
Κυκλοφορούνε μες στη σφαδάζουσα σάρκινη ζούγκλα
με διαφορετικού χρώματος ένδυση.
Παλαιότητα, ειδικότητα και ύφος ανάλογο,
βάσει χρώματος.
Οι σεπτοί βοηθοί του θεραπευτικού Ιερατείου,
με εκείνο το ύφος θιγμένης αξιοπρέπειας,
σαν κάποιος να τους πρόσβαλε τώρα μόλις.
"Μη μου μιλάς". Περίπτωση. "Πάλι ερώτηση;
Όλο ερωτήσεις εσείς οι περιπτώσεις. Άντι ήσυχα,
βουβά και πειθήνια να αφεθείτε
στο ό,τι για σας ετοιμάζουμε.
Λες και στο τέλος θα γίνει αλλιώς".
Παρέα μ' ένα πικρό άρρωστο χαμόγελο·
Κέρασμα. Στην Υγειά Σας!
Γιάννης Ζαμπαρδίκος, "Ποιήσεως Σύμφυτα", 2019
Κυκλοφορούνε μες στη σφαδάζουσα σάρκινη ζούγκλα
με διαφορετικού χρώματος ένδυση.
Παλαιότητα, ειδικότητα και ύφος ανάλογο,
βάσει χρώματος.
Οι σεπτοί βοηθοί του θεραπευτικού Ιερατείου,
με εκείνο το ύφος θιγμένης αξιοπρέπειας,
σαν κάποιος να τους πρόσβαλε τώρα μόλις.
"Μη μου μιλάς". Περίπτωση. "Πάλι ερώτηση;
Όλο ερωτήσεις εσείς οι περιπτώσεις. Άντι ήσυχα,
βουβά και πειθήνια να αφεθείτε
στο ό,τι για σας ετοιμάζουμε.
Λες και στο τέλος θα γίνει αλλιώς".
Παρέα μ' ένα πικρό άρρωστο χαμόγελο·
Κέρασμα. Στην Υγειά Σας!
Γιάννης Ζαμπαρδίκος, "Ποιήσεως Σύμφυτα", 2019
Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2019
Σάββατο 26 Οκτωβρίου 2019
ωσάν πυροτέχνημα
Βασανιζόμουν από συχνούς ιλίγγους. Τα αντικείμενα μου φαίνονταν να στροβιλίζονται γύρω μου, κι εγώ να στροβιλίζομαι μαζί τους. Αν μια νεαρή γυναίκα παρουσιαζόταν κατά τύχη μπροστά μου, μου φαινόταν να λάμπει ζωηρά και να καταυγάζει ωσάν πυροτέχνημα. Αυτό το υγρό πυρ, αστείρευτο, ανάβλυζε εντός μου, ανέβαινε στο κεφάλι μου, και με τα πυρακτωμένα μόριά του, χτυπώντας τις γυάλινες επιφάνειες των ματιών μου, δημιουργούσε εκτυφλωτικούς αντικατοπτρισμούς.
Alfred de Musset, «Γκαμιανί», Άγρα 2002 (μετάφραση Ανδρέας Στάικος)
Alfred de Musset, «Γκαμιανί», Άγρα 2002 (μετάφραση Ανδρέας Στάικος)
Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2019
ζωγραφισμένο σε μια προσευχή
Ο Γανύκτωρ ήταν βέβαιος ότι η ερώτησή του θα έφερνε τον Όμηρο σε δύσκολη θέση. Όμως ο ποιητής δεν είχε θαλασσοπορευτεί και ταξιδέψει ίσαμε την Αυλίδα για να χάσει τον χάλκινο τρίποδα. Παρατήρησε τότε έναν φτωχό ψαρά, μακριά απ' το πλήθος. Και δίχως να πάρει ανάσα είπε:
-Δείτε αυτόν τον άνθρωπο, ανοίγεται στη θάλασσα με δίκτυα μπαλωμένα, παλεύει με τα κύματα και τις καταιγίδες, άλλοτε γυρίζει με τα κοφίνια του γεμάτα, άλλοτε όχι. Κινδυνεύει να χαθεί στον ορίζοντα, και η γυναίκα του τον περιμένει ψάλλοντας προσευχές με μάτια δακρυσμένα. Αν ο Πλάστης του κόσμου τούτου ήθελε να γελάσει μαζί τους, θα τους βύθιζε πάραυτα στις παγωμένες γωνιές του αχαλίνωτου ωκεανού κόβοντάς τους τη γλώσσα και τα χέρια. Όμως όχι, περιμένει από τα πλάσματά του να τον καταλάβουν και να τον αγαπήσουν. Περιμένει να δει τον καημό τους ζωγραφισμένο σε μια προσευχή - ή σε ένα όμορφο ποίημα. Ένα όμορφο ποίημα δεν κάνει τίποτ' άλλο απ' το να διαβάζει τον κόσμο όπως θέλουν οι θεοί.
Δημήτρης Καρακίτσος, "Βενουσμπέργκ", Αντίποδες 2015
-Δείτε αυτόν τον άνθρωπο, ανοίγεται στη θάλασσα με δίκτυα μπαλωμένα, παλεύει με τα κύματα και τις καταιγίδες, άλλοτε γυρίζει με τα κοφίνια του γεμάτα, άλλοτε όχι. Κινδυνεύει να χαθεί στον ορίζοντα, και η γυναίκα του τον περιμένει ψάλλοντας προσευχές με μάτια δακρυσμένα. Αν ο Πλάστης του κόσμου τούτου ήθελε να γελάσει μαζί τους, θα τους βύθιζε πάραυτα στις παγωμένες γωνιές του αχαλίνωτου ωκεανού κόβοντάς τους τη γλώσσα και τα χέρια. Όμως όχι, περιμένει από τα πλάσματά του να τον καταλάβουν και να τον αγαπήσουν. Περιμένει να δει τον καημό τους ζωγραφισμένο σε μια προσευχή - ή σε ένα όμορφο ποίημα. Ένα όμορφο ποίημα δεν κάνει τίποτ' άλλο απ' το να διαβάζει τον κόσμο όπως θέλουν οι θεοί.
Δημήτρης Καρακίτσος, "Βενουσμπέργκ", Αντίποδες 2015
Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019
η απέναντι γυναίκα
Μια μέρα περπάτησε να πάει στη δουλειά, γιατί είχανε, λέει, απεργία τα ΚΤΕΛ. Κι όπως περπάταγε στη λεωφόρο ευθεία, της φάνηκε απέναντι στο βάθος πως ερχόταν ο εαυτός της. Ήταν ένα παράξενο συμβάν, ένα δρώμενο του παραλόγου, ένα παρατεταμένο ντεζαβού. Τη συντάραξε συθέμελα. Αμέσως έλιωσαν όλα τα κτήρια γύρω της, ο δρόμος έγινε μονόδρομος και ένιωσε ένα αίσθημα πρωτόγνωρο, ότι υπερίπτατο της ασφάλτου περίπου δέκα εκατοστά στον αέρα, σαν να τη μετέφεραν με ένα χοντρό, κόκκινο αγκίστρι πίσω στο κολάρο του εργοστασίου.
Ήταν ίδια, ήταν η ίδια απέναντι που ερχότανε, επέστρεφε από τη δουλειά, λερωμένη, αποκαμωμένη.
Κοντοστάθηκε.
Κοντοστάθηκε και η απέναντι γυναίκα.
Δεν κοιτάχτηκαν.
Φοβόντουσαν κι οι δυο το ίδιο πράγμα.
Προχώρησαν.
Η μια πήγε στο σπίτι.
Η άλλη πήγε στη δουλειά.
Χρίστος Ρ. Τσιαήλης, "Ψωμί", Γκοβόστης 2017
Ήταν ίδια, ήταν η ίδια απέναντι που ερχότανε, επέστρεφε από τη δουλειά, λερωμένη, αποκαμωμένη.
Κοντοστάθηκε.
Κοντοστάθηκε και η απέναντι γυναίκα.
Δεν κοιτάχτηκαν.
Φοβόντουσαν κι οι δυο το ίδιο πράγμα.
Προχώρησαν.
Η μια πήγε στο σπίτι.
Η άλλη πήγε στη δουλειά.
Χρίστος Ρ. Τσιαήλης, "Ψωμί", Γκοβόστης 2017
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)