απλώνοντας τεράστια πλοκάμια

Ύστερα κατέβηκε ο δικηγόρος κείνος από το αμάξι του, δικηγόρος δεν ήταν, κατόπιν διαταγής του Πατακού και μάζεψε το αποτσίγαρο που είχε πετάξει. Αυτόν τον επιστήμονα οφείλομε να τον στήσομε στον τοίχο πριν τον Πατακό. Γιατί κουβαλάει πίσω του χιλιάδες χρόνια ιστορίας, όπου αμέτρητοι άνθρωποι πάνω στον πλανήτη, γνωστοί κι άγνωστοι, γεννήθηκαν με την κατάρα της ευθύνης μέσα τους, για να ξυπνήσουνε μέσα μας τον αυτοσεβασμό μας, και πέθαναν σκοτωμένοι πρόωρα από την ευθύνη αυτή. Και τι άλλαξαν στον κόσμο; Πόσους ανακούφισαν; Ποιους δίδαξαν; Ούτε το αλφαβήτα της λευτεριάς δε μάθαμε... λόγια, λόγια, αερολογίες. Αρνούμαι, αρνούμαι γιατρέ ν' ακούσω άλλες φιγουρατζίδικες αυτοδιαφημίσεις. "Δεν πιστεύω τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, είμαι λεύτερος". Μπα; Σα δεν πιστεύω και δεν ελπίζω τίποτα, είμαι λεύτερος, αλλά μόνο για να πεθάνω. Είμαι λεύτερος γιατί έχω απόλυτη επίγνωση της μηδαμινότητάς μου. Η απουσία μου δε θ' αφήσει κανένα κενό πουθενά, σε κανένα άτομο, χώρο, ιστορία. Όχι, αδύνατο να συνεχίσεις να γράφεις μυθιστορήματα ύστερα από μια τέτοια δήλωση. Ας το πάρουμε απόφαση. Η λευτεριά δεν είναι προνόμιο για ζωή, αλλά διαβατήριο για το θάνατο. Αυτοί δεν είναι οι Καμικάζι, οι Βουδιστές που αυτοπυρπολούνται στο Βιετνάμ; Μπορείς βέβαια και να ζήσεις για να χαρείς το αποτέλεσμα. Πού οδηγεί ένα τέτοιο σύνθημα; Στο σημερινό αντιαισθηματικό, εγκληματικό και παράλληλα υποταγμένο άνθρωπο. Χωρίς ελπίδα και χωρίς πίστη σημαίνει χωρίς ιδανικά. Όσα πάνε κι όσα έρθουν. Πόσο το βολεύει το Σύστημα η παραίτηση του ανθρώπου! Εγώ, βέβαια, το έντομο, το κουρασμένο έντομο, δεν κατάφερα να προσφέρω το θάνατό μου... τι αξίζει ένα ξελιγωμένο, εξουθενωμένο έντομο; Η πείνα, όταν δεν έχει αντίπαλο την ψυχή σου, την πίστη σου, την ελπίδα, τρέφεται από την στέρησή σου, απλώνοντας τεράστια πλοκάμια που σου πιέζουν το μυαλό και σου κόβουν τα πόδια. Ζεις, σκέφτεσαι, αγαπάς, απελπίζεσαι με το στομάχι σου. Αρκεί!

Λιλή Ζωγράφου, "Επάγγελμα: Πόρνη", Γραμμή 1984

-αποκλείεται να το θυμάσαι αυτό-

μέσα στις μεγάλες φούσκες

Κάποιοι δημιούργησαν ντόρο για τις δραστηριότητες του εκπαιδευτηρίου αλλά τελικά πρόκειται απλώς για σχολές ύπνου. Σχολές εκμάθησης τεχνικών υπνηλίας όπου οι εκπαιδευόμενοι χύνονται σε πολυθρόνες και ακούν από τα μεγάφωνα τρεις λέξεις που υπόσχονται να επιτύχουν το στόχο: Βάθος-Έγκατα-Πυρήνας.
Στη λέξη "βάθος" οι μαρτυρίες αναφέρουν την εικόνα ενός σύννεφου με εξάτμιση που τους κρατά μαλακά στον αέρα. Στο παράγγελμα "έγκατα" οι εκπαιδευόμενοι μιλούν για τεράστιες κυλιόμενες σκάλες που τους κατεβάζουν μέσα από παχιές στρώσεις αερίων σε ένα μέρος με σαπουνόφουσκες. Στην υποβολή "πυρήνας" οι παρευρισκόμενοι βρίσκονται μέσα στις μεγάλες φούσκες σε στάση εμβρύου ή, σύμφωνα με άλλους, σε χορευτική στάση όπως οι χορευτές της ρυθμικής γυμναστικής. Η φούσκα αυτή, με επιβάτη τον υποψήφιο απόφοιτο της σχολής ύπνου, κλοτσιέται στο σύμπαν για να κολυμπήσει στους αστερισμούς. Όσοι καταφέρουν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και την χορευτική τους στάση ενώ βυθίζονται στην πολυθρόνα του κέντρου σπουδών, αποφοιτούν με έπαινο και παίρνουν δώρο ένα κουβερτάκι. Το πρώτο τους κουβερτάκι.

Γιούλη Αναστασοπούλου, "Τι συμβαίνει με τα Βατόμουρα;", Θράκα 2016

-μολονότι βαθιά κι εκτεταμένη-

με κίνδυνο να προκαλέσει

Λοιπόν, ήταν παιδιά από πέντε ως δέκα ετών που έπαιζαν την "κηδεία", ένα παιχνίδι σαν όλα τ' άλλα τελικά. ένα από αυτά, που υποδυόταν το νεκρό, ξαπλωμένο κατά γης, το κεφάλι του σκεπασμένο μ' ένα μαντήλι, τα χέρια του σταυρωμένα στο στήθος, τα πόδια του τεντωμένα και οι πατούσες του ενωμένες, κουνιόταν όσο γίνεται λιγότερο, και παρωδούσε αρκετά καλά ένα μικρό πτώμα. Ολόγυρα αγοράκια και κοριτσάκια, που άλλο έτρωγε μια ατέλειωτη ταρτίνα, άλλο έξυνε το κεφάλι του, κι άλλο έχωνε τα βγαλμένα πουκάμισά του στο μέρος όπου είναι συνήθειο να καθόμαστε, ψαλμωδούσαν με τη δροσερή και φάλτσα φωνή τους ένα παιδικό De profundis, ενώ ένα άλλο, με τη βοήθεια άλλων δυο, και τα τρία τυλιγμένα με παλιά σάλια που παραχώρησε η μαμά, λειτουργούσαν πάνω σε μια χιλιομετρική πέτρα.
Σ' αυτό το θέαμα τα χείλη μου έκαναν μια σύσπαση στην οποία δεν τα είχαν ποτέ συνηθίσει οι σκέψεις μου. Και θα καταλάβετε τι είδους ήταν το χαμόγελό μου, όταν σας πω ότι η γνώμη μου για "αυτήν την ηλικία" είναι ακριβώς εκείνη που είχε εκφράσει ο μυθογράφος Ζαν ντε Λα Φονταίν.
Γιατί ο Ποιητής, που σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά ένα παιδί, ίσως κάπως λιγότερο συνειδητά διεστραμμένο από τα άλλα, γιατί ο Ποιητής να μην παίζει κι αυτός την "κηδεία"; Ή, αν προτιμάτε, γιατί, για να διασκεδάσει, να μην πιάνει τα επικήδεια αντικείμενα με τα αθώα βέβηλα χέρια του; Γιατί, με μια λέξη, πρέπει για τους σκοπούς του να συμμορφωθεί με το πνεύμα ενός αιώνα που μοιάζει να έχει για πάντα αποκλείσει τη μελαγχολία, και ενδιαφέρεται μονάχα για την ευθυμία (για να κάνω ένα δάνειο από το πλούσιο λεξιλόγιο του Ραμπελαί και του Γκαβρός), γιατί να μην παίζει εξοικειωμένος μ' αυτόν τον μεγάλο είρωνα που αποκαλούμε Τρόμο, με κίνδυνο να προκαλέσει, κι αυτός, πίσω του, στο Αβέβαιο, στο Άγνωστο, κάποιο μορφασμό σαν χαμόγελο περιφρόνησης;

Paul Verlaine, "Αναμνήσεις ενός Χήρου", Ερατώ 1982 (μετάφραση Στέργιος Βαρβαρούσης, Χαρά Κίττου)   

εσείς οι περιπτώσεις

Έπειτα, είναι οι Άλλοι.
Κυκλοφορούνε μες στη σφαδάζουσα σάρκινη ζούγκλα
με διαφορετικού χρώματος ένδυση.
Παλαιότητα, ειδικότητα και ύφος ανάλογο,
βάσει χρώματος.
Οι σεπτοί βοηθοί του θεραπευτικού Ιερατείου,
με εκείνο το ύφος θιγμένης αξιοπρέπειας,
σαν κάποιος να τους πρόσβαλε τώρα μόλις.
"Μη μου μιλάς". Περίπτωση. "Πάλι ερώτηση;
Όλο ερωτήσεις εσείς οι περιπτώσεις. Άντι ήσυχα,
βουβά και πειθήνια να αφεθείτε
στο ό,τι για σας ετοιμάζουμε.
Λες και στο τέλος θα γίνει αλλιώς".
Παρέα μ' ένα πικρό άρρωστο χαμόγελο·
Κέρασμα. Στην Υγειά Σας!

Γιάννης Ζαμπαρδίκος, "Ποιήσεως Σύμφυτα", 2019

-και γέλαγε παράξενα-