allonsanfan

Ύστερα ήρθε η στιγμή για τις αναμνηστικές φωτογραφίες. Πρώτα ο γαμπρός με τους συγγενείς της νύφης. Και μέχρι εδώ καλά πηγαίναμε. Μετά ήρθε η σειρά της νύφης με τους συγγενείς του γαμπρού. Αυτήν την φωτογραφία δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Κατ' αρχήν, ακόμα και σήμερα όταν θέλω να θυμηθώ ποιοι ήμασταν στο Δημοκρατικό σύλλογο του Μιλάνου το '72, σ' αυτήν την φωτογραφία θα ανατρέξω, γιατί επί δικτατορίας δεν βγάζαμε αναμνηστικές φωτογραφίες του συλλόγου. Θα ήταν ένα είδος χαρακίρι!

Και κατά δεύτερον λόγο, τα πρόσωπα όλων μας έλαμπαν περίεργα. Δείχνανε αποφασισμένα, σίγουρα για τον εαυτό τους, σίγουρα για τον ρόλο τους, όχι τόσο για την παρουσία τους σ' αυτό το δημόσιο κτήριο μιας μικρής πόλης της Ιταλίας, όσο για ότι συνέβαινε έξω, για ό,τι επρόκειτο να συμβεί στον κόσμο και στην ζωή τους. Δεν νομίζω πως καμιά άλλη γενιά έζησε και ούτε πρόκειται να ζήσει την ουτοπία τόσο ανακατεμένη με την πραγματικότητα, σε σημείο που να μην ξεχωρίζει η μία από την άλλη. Πρόσφατα ξαναείδα την ταινία των αδελφών Ταβιάνι "Allonsanfan". Θυμάμαι την σκηνή που οι σύντροφοι του, μεταμφιεσμένοι κυνηγοί, ππλησιάζουν την βίλα που είναι ο Μαστρογιάννι, ο αρχηγός τους, ενώ πίσω από τα δέντρα καραδοκεί το εκτελεστικό απόσπασμα, ή προς το τέλος της ταινίας που ξεκινάν να ελευθερώσουν τους χωρικούς στην Σικελία ενώ οι τελευταίοι ύστερα από λίγο θα τους σφάξουν με τις τσάπες και τις τσουγκράνες τους. 
  
Σίμος Κουτσολιούτσος, "Και τι να Πούμε Εμείς οι Τρομοκράτες;", Αυτοέκδοση 2021   

-αλλά η παγκόσμια ενότητα-

 

δέκα χιλιάδες πλευρές

Παρ' όλο που ο λαός θεωρεί Κύκλο οποιονδήποτε ονομάζεται Κύκλος, οι πιο μορφωμένες τάξεις γνωρίζουν ότι οι Κύκλοι στην πραγματικότητα δεν είναι Κύκλοι αλλά Πολύγωνα με πολύ μεγάλο αριθμό απειροελάχιστων πλευρών. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των πλευρών, τόσο το Πολύγωνο πλησιάζει τον Κύκλο και όταν ο αριθμός αυτός είναι πάρα πολύ μεγάλος, ας πούμε τριακόσια ή τετρακόσια, τότε είναι εξαιρετικά δύσκολο να ψηλαφήσεις μια γωνία του Πολυγώνου, όσο εξασκημένη αφή κι αν έχεις. Μιλώ βεβαίως υποθετικά, γιατί η Αναγνώριση με την Ψηλάφηση είναι άγνωστη στην υψηλή κοινωνία και η ψηλάφηση ενός Κύκλου θα ήταν πολύ μεγάλη προσβολή. Και ακριβώς αυτή η συνήθεια της καλής κοινωνίας να απέχει από την ψηλάφηση δίνει τη δυνατότητα στους Κύκλους να περιβάλλονται με ένα πέπλο μυστηρίου από τα παιδικά τους χρόνια και να διατηρούν την ασάφεια για τη συγκεκριμένη φύση της περιμέτρου ή της περιφέρειάς τους. Αφού η μέση περίμετρος είναι τρία πόδια, η κάθε πλευρά ενός Πολυγώνου με τριακόσιες πλευρές θα έχει μήκος το ένα εκατοστό του ποδιού, δηλαδή λίγο παραπάνω από το ένα δέκατο της ίντσας. Και σ' ένα Πολύγωνο με εξακόσιες ή εφτακόσιες πλευρές, η κάθε πλευρά θα είναι λίγο μεγαλύτερη από το κεφάλι μιας δικής σας καρφίτσας. Για λόγους αβρότητας, θεωρούμε ότι ο αρχηγός των Κύκλων σήμερα έχει δέκα χιλιάδες πλευρές. 

Edwin Abbott, "Η Επιπεδοχώρα", Αιώρα 1999 (μετάφραση Φωτεινή Μωράκη)

ίσως θαυμάσιο

-Πώς ξέρουμε, τελικά, ποιο πραγματικά είναι το καλό της ανθρωπότητας; Δεν έχουμε στη διάθεσή μας τους άπειρους παράγοντες, που έχει η μηχανή, στη δική της. Να σου αναφέρω ένα πολύ γνωστό παράδειγμα, ίσως ολόκληρος ο τεχνικός μας πολιτισμός να δημιουργήσει περισσότερη δυστυχία και αθλιότητα απ’ όση έχει αποτρέψει. Ίσως ένας γεωργικός- αγροτικός πολιτισμός με λιγότερη κουλτούρα και μικρότερο πληθυσμό να είναι καλύτερος. Αν είναι έτσι, οι μηχανές, πρέπει να κινηθούν  προς αυτές τις κατευθύνσεις, προτιμότερα χωρίς να μας το πουν, αφού με την άγνοια και τη μεροληψία μας, ξέρουμε μόνο ό,τι έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε καλό και τότε θα καταπολεμούσαμε την αλλαγή. Ή, μπορεί, μια ολοκληρωτική αστικοποίηση ή μια κοινωνία τέλεια ρατσιστική ή το κομμουνιστικό σύστημα ή η καθολική αναρχία, να είναι η λύση. Δεν το ξέρουμε. Μονάχα οι μηχανές το ξέρουν και προχωρούν προς τα εκεί, παίρνοντάς μας μαζί τους.
-Όμως μου είπες, Σούζαν, πώς ο "Σύνδεσμος της Ανθρωπότητας" έχει δίκιο και πώς το Ανθρώπινο Γένος έχει χάσει την πρωτοβουλία για το μέλλον του.
-Στην πραγματικότητα, δεν την είχε ποτέ του. Βρισκόταν πάντοτε στο έλεος οικονομικών και κοινωνικών δυνάμεων που δεν καταλάβαινε, στα καπρίτσια του κλίματος και στην έκβαση κάθε στρατιωτικής σύγκρουσης. Τώρα οι Μηχανές τα προλαβαίνουν και τα εξουδετερώνουν και κανείς δεν μπορεί να τις σταματήσει, αφού οι Μηχανές θα τον αντιμετωπίσουν, όπως τον σύνδεσμο, έχοντας το απόλυτο όπλο στη διάθεσή τους, τον ολοκληρωτικό έλεγχο της Παγκόσμιας Οικονομίας.
-Φρικιαστικό!

-Ίσως θαυμάσιο. Σκέψου, ότι για πάντα, κάθε σύγκρουση είναι αποφευκτή. Από τώρα κι ύστερα μονάχα οι Μηχανές είναι το αναπόφευκτο! 

Isaac Asimov, "Εγώ, το Ρομπότ", Κάκτος 1076 (μετάφραση Δ. Αποστόλου)

εγώ γύριζα

Συμβαίνει κι αυτό. Οι Βρυξέλλες είναι μια πόλη γένους θηλυκού στον πληθυντικό. Είναι μάνα, αδελφή, ερωμένη, ουρί, πόρνη, κορίτσι. Όμως λίγοι το ξέρουν. Δίνεται εύκολα, αλλά κανείς δεν την κατέχει. Όλα της τα μυστήρια είναι απλωμένα στο φως, εμείς όμως δεν τους δίνουμε σημασία κι έτσι παραμένουν κρυφά. Όταν πρωτοήρθα εδώ, πριν από δεκαπέντε χρόνια, ήμουνα μικρό παιδάκι. Οι γονείς μου ήταν φυγάδες από την Πολωνία και βρέθηκαν στο Βέλγιο χωρίς χαρτιά, χωρίς δουλειά. Ο γνωστός Γολγοθάς. Ο πατέρας μου και η μητέρα μου έφυγαν. Ο γέρος μου βρήκε δουλειά στα ορυχεία, όπως όλοι οι Πολωνοί. Τον αδελφό μου κι εμένα, μας άφησαν να τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας. Ο αδελφός μου έγινε ένας καθωσπρέπει μπουρζουάς, σπουδές, διπλώματα και όλα τα συναφή. Εγώ γύριζα. Μόνο μου στήριγμα το λέγειν μου και το μούτρο μου. Άρεσα στις γυναίκες... Με βοηθούσαν. Καταλαβαίνεις τι θέλω να πω...

Georges Moustaki, "Οδός Ντε Μπουσέ", Αλεξάνδρεια 2002 (μετάφραση Λία Βουτσοπούλου) 

-ένα σύμβολο, της κάθε μέρας-

 

δέκα και είκοσι

Η Έμμα ήταν πολύ μικρή και οι γονείς της δεν της αγόραζαν ακόμη ρολόι. Στην Έμμα άρεσε τόσο πολύ το ρολόι του μπαμπά. Με τη λευκή πλάκα, τους χρυσούς δείκτες και τον μακρόστενο δείκτη που κουνιόταν κάθε δευτερόλεπτο. 

Κι έτσι η Έμμα ζωγράφισε με ένα μπλε στιλό στον αριστερό της καρπό ένα ρολόι. Πρώτα ζωγράφισε την πλάκα, ύστερα το λουράκι και τελευταίους τους δείκτες. Το ζωγραφιστό ρολόι της Έμμας έδειχνε δέκα και τέταρτο. Ήταν πολύ όμορφο το ζωγραφιστό ρολόι της Έμμας. 

Έπειτα από πέντε λεπτά η Έμμα ξανακοίταξε το ρολόι της και εκείνο έδειχνε δέκα και είκοσι.

Pinto & Chinto, "28 Σύντομες Ιστορίες για να Κοιμηθούν τα Παιδιά στη Στιγμή", Καλέντης 2020 (μετάφραση Αντώνης Παπαθεοδούλου)