όπου ζωντάνευαν αμέτρητα λακκάκια

Η Γκισλάν ήταν η πιο αστεία, η πιο λαμπερή, η πιο χαριτωμένη νεαρή κοπέλα που μου δόθηκε η ευκαιρία να συναναστραφώ. Με το παραμικρό έσκαζε στα γέλια. Χτυπούσε τα χέρια της στα γόνατά της και όλο της το σώμα ήταν τόσο εκφραστικό που δεν πρόσεχες το χαμηλό της μπόι. Η χαρούμενη παρουσία της γέμιζε την ατμόσφαιρα όπως οι γιρλάντες που στόλιζαν το τείχος στη γιορτή του θρόνου. Τα καστανά της μάτια έλαμπαν συνεχώς και το σαρκώδες στόμα της σαν ώριμος καρπός μέσα στο οβάλ πρόσωπό της, όπου ζωντάνευαν αμέτρητα λακκάκια δημιουργώντας ένα μείγμα γοητείας και αθωότητας. Είχε ευαισθησία και βάθος, παρόλο που ήταν εκδηλωτική και οι τρόποι της κάπως προσποιητοί. Αν ήμουν ζωντανός, δεν θα μπορούσα να την περιγράψω όπως το κάνω σήμερα. Δεν μου είχαν μάθει τις λέξεις για να περιγράφω την ομορφιά των ανθρώπων και των πραγμάτων, τον αισθησιασμό και την αρμονία που τα υμνεί. Και τώρα το ερωτευμένο φάντασμά μου αισθάνεται την ασήμαντη ανάγκη να ανοίξει την καρδιά του. Επιτέλους να διηγηθώ αυτή την ιστορία που φέρνω συνεχώς στο μυαλό μου από τη μέρα του θανάτου μου.

ماهي بنيبين, "Τα Αστέρια του Σίντι Μουμπέν", Άγρα 2016 (μετάφραση Έλγκα Καββαδία)

séparation

Η Μαρία, απορροφημένη στας σκέψεις της, έπινε περίφροντις τον καφέ της και εξεροκατάπινε με νευρικότητα όπως το συνήθιζε, χωρίς να δίδει καμία σημασία στη μουσική της Νίκης. Θα ήτο η δέκατη νομίζω φορά που η Νίκη ξαναήρχισε το ίδιο κομμάτι όταν εγώ δεν άντεξα πλέον και απεφάσισα μα την διακόψω. "Νίκη μου" της φωνάζω απ' την τραπεζαρία. "Είναι πολύ ωραίο αυτό που παίζεις αλλά παρά πολύ μελαγχολικό. Πώς τον λένε τον συνθέτη;" "Είναι η Séparation του Γκλίνκα" ψιθυρίζει η Νίκη χωρίς να γυρίσει να με κοιτάξει. "Μπράβο του Γκλίνκα και της Séparation του" αποκρίνομαι εγώ. "Δεν μας παίζεις όμως και κάτι πιο χαρούμενο, μια Πολωνέζα του Σοπέν λόγου χάριν ή από τις Ουγγρικοί χοροί του Λιστ που είναι τόσο εύθυμοι και κωμικοί". Δυστυχώς όμως η Νίκη δίχως να μου δώσει σημασία επανέλαβε για μια ακόμη φορά τη Séparation. Και τότες ήτο που υποψιάσθηκα ότι πιθανόν να συμβαίνει κάτι το σοβαρό στην ανιψιά μου.

Μαρίνα Καραγάτση, "Το Ευχαριστημένο", Άγρα 2008

αν ξέρεις να κοιτάξεις

Οι σκιές του Ναού του Αγίου Παύλου πέφτουν σε βιβλία που απευθύνονται σε όλα τα γούστα. Ποίηση, θεατρικά έργα, τραγούδια και σονέτα φωλιάζουν δίπλα σε προσευχητάρια και ηθοπλαστικές ιστορίες. Ρομάντζα του συρμού, δεμένα με ηδυπαθείς χρωματιστές κορδέλες, δίπλα-δίπλα με ανδρικά εγχειρίδια και σχολαστική θεολογία. Μπαλάντες, μια δεκάρα το κομμάτι, και κακοφτιαγμένες ξυλογραφίες, ιδανικές για να στολίσουν το καμαράκι του παραγιού που νοσταλγεί το χωριό του. Νόσοι του αλόγου, του ανθρώπου, του σκύλου, του έθνους. Πώς να ανασταίνεις παιδιά, πώς να καλείς τον διάβολο. Περιγραφές τερατωδών πραγμάτων και εγκλημάτων που δοκιμάζουν την ευπιστία. Ιταλικές εικόνες που μόνον οι κύριοι μπορούν να τις δουν χωρίς να διαφθαρούν. Είναι όλα εκεί, αν ξέρεις να κοιτάξεις.

Louise Welsh, "Ο Ταμερλάνος Πρέπει να Πεθάνει", Αλεξάνδρεια 2006 (μετάφραση Άρης Μπερλής)

-οι συλλογισμοί είναι αδέξιοι και άχρηστοι-

έχουν κι αυτοί τις εποχές τους

Πρέπει να ξέρετε, αγαπητέ μου, ότι τις τελευταίες εβδομάδες ολοκλήρωσα μερικούς στίχους για την Πρώτη Πράξη, τους οποίους για την ώρα δεν θα τους κατέτασσα σ' αυτούς που θα περάσουν στην αιωνιότητα, αλλά με λίγη δουλειά ακόμη, και χάρη τη μουσική σας, θα ξεπηδήσουν στον κόσμο σαν άγγελοι χωρίς φτερά. Το θέμα ερεθίζει τη φαντασία μου με παράξενο τρόπο. Και είμαι ήδη πολύ περίεργος πού ακριβώς θα το φτάσω. Έχω ξεκινήσει... σχεδιάσει... μελετήσει... όλα τα άλλα είδη. Και, για να είμαι σύντομος, νιώθω ότι αναγγέλλεται μια νέα εποχή μέσα μου. Μπορεί ν' ακούγεται βέβαια τολμηρό, αλλά δεν είναι. Γιατί οι καπνοδοχοκαθαριστές, οι πλανόδιοι παγωτατζήδες και οι λοχίες έχουν κι αυτοί τις εποχές τους. Άνθρωποι σαν κι εμάς το αναγνωρίζουν αμέσως αυτό. Θεωρώ πολύ πιθανό πολύ σύντομα να κατέβω ή να ανέβω από τον φανταστικό κόσμο, τον οποίο τώρα απολαμβάνω, σε κάτι απόλυτα ρεαλιστικό. Τι θα λέγατε, για παράδειγμα, αν ασχολούμουν με την πολιτική κωμωδία; Αισθάνομαι ήδη ότι η λέξη "ρεαλιστικό" απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Γιατί μου φαίνεται ότι η πολιτική είναι ο μόνος φανταστικός κόσμος στον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να δράσουν, παρόλο που δεν το παρατηρούν... Και από αυτό το σημείο θα πρέπει μάλλον να ξεκινήσω.

Arthur Schnitzler‎, "Απελευθέρωση", Τόπος 2010 (μετάφραση Μαρία Ρούσσου)

τα όρια του τρέχοντος κουτσομπολιού

Πάνε πενήντα και πλέον χρόνια από τότε που τα συμβάντα τα οποία πρόκειται να αφηγηθώ προκάλεσαν παράξενη αίσθηση στη χαρωπή κοινωνία του Δουβλίνου. Ο κόσμος, ωστόσο, που αγαπά το επίκαιρο, ουδόλως καταγράφει τα περασμένα. Σπανίως εκτείνονται σε βάθος χρόνου οι αναμνήσεις των εγωκεντρικών και τα γεγονότα που κατά καιρούς διαταράσσουν την αβρή μονοτονία της τερπνής και άσπλαχνης προόδου, έστω και αν φέρουν τη σφραγίδα της δυστυχίας και του τρόμου, ελάχιστα υπερβαίνουν τα όρια του τρέχοντος κουτσομπολιού και (με εξαίρεση ίσως τη μνήμη λιγοστών ατόμων, πιο άμεσα συνδεδεμένων με τις επιπτώσεις της συμφοράς) πολύ σύντομα χάνονται από τη θύμηση όλων. Η όρεξη για σκάνδαλα ή για φρίκη έχει ήδη ικανοποιηθεί. Το περιστατικό δεν μπορεί να προσφέρει πλέον ενδιαφέρον ή πρωτοτυπία. Η περιέργεια, όταν συναντά το αδιέξοδο του άλυτου μυστηρίου, εγκαταλείπει αποκαρδιωμένη το στόχο της. Η ιστορία παύει να είναι καινούρια, μπαγιατεύει, γίνεται αδιάφορη. Και έτσι, μέσα σε λίγα χρόνια, η φιλέρευνη διάθεση υποχωρεί προς την απάθεια.

Sheridan Le Fanu, "Το Άγρυπνο Μάτι", Άγρα 2016 (μετάφραση Μαργαρίτα Ζαχαριάδου)

κανένας λαγός δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ

Είχε και κοσμοθεωρία. Ανάλογη της μεγαλομανίας του. "Συνωμοσίες υπάρχουν, αλλά καμιά δεν μένει μυστική. Όλες πρέπει να γίνονται στο φως του ήλιου. Τίποτα δεν σε στραβώνει σαν τον ήλιο αν τον κοιτάξεις κατάματα". Και την εφάρμοζε. ταχυδακτυλουργός της ζωής. Όλα να γίνονται μπροστά στα μάτια σου και να μην καταλαβαίνει κανείς όχι μόνο πώς αλλά γιατί συνέβη. Όπως ένα φυσικό φαινόμενο. Η εξάτμιση της θάλασσας, που ύστερα γίνεται βροχή. Γλυφό νερό.
Όλα πραγματοποιούνται. Φυσιολογικά. Οι λαγοί γίνονται μαντίλια και αντιστρόφως. Κανένας λαγός δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ. Κανένα μαντήλι δεν βρέθηκε λερωμένο. Το νερό έπλενε τα πάντα. Από τη Φθιώτιδα στην Καστοριά, από το Άργος στην Κομοτηνή, δεν είχε μείνει κουνέλι για κουνέλι. Με το μαντήλι στο τσεπάκι του αποικιοκρατικού λινού του κουστουμιού περνούσε σήμερα για πρώτη φορά την πόρτα της τέταρτης εξουσίας, την είσοδο μιας μεγάλης εφημερίδας, της Πολυφωνίας, αναγνωρίζοντας από μακριά τα μούτρα του Γαλανάκη σκυμμένα πάνω στο πληκτρολόγιο και ζητώντας από τη γραμματεία το γραφείο του Μεγάλου.

Απόστολος Λυκεσάς, "Μπλάνκο", Εστία 2005