Δευτέρα 31 Μαρτίου 2025

έβλεπαν τον κόσμο σαν στόχο

Πάντα υπήρχαν άστεγοι στα φρούρια, είχε πει ο Τζάσπερ.
Και πάντα υπήρχαν στρατιώτες που θα πυροβολούσαν το πρόσωπο της Σφίγγας, που έβλεπαν τον κόσμο σαν στόχο, ακόμα ένα πράγμα για να εξασκηθούν στη σκοποβολή.
Θα μπορούσε να τα πει αυτά στη Νάβας ως απάντηση στις ερωτήσεις της, μήπως και την πιέσει να μην πάει στο Μπράουν. Θα μπορούσε να συνεχίσει να το συζητά. Αλλά δεν το έκανε. Υπάρχουν ιστορίες και υπάρχει φευγαλέα ομορφιά, κι αυτό είναι όλο.

Cara Hoffman, "Οι Κράχτες", Gutenberg 2024 (μετάφραση Παναγιώτης Κεχαγιάς) 

Κυριακή 2 Μαρτίου 2025

ανθρωποπούλι

Όμως, αρκετά με όλες αυτές τις επινοήσεις, αρκετά με όλες τούτες τις μεγαλεπήβολες κατασκευές. Υπάρχει, στην Αρχιπελαγική Πόλη, και μια άλλη φαντασμαγορία, πιο κοντινή στα ανθρώπινα μέτρα. Σε όποια Νήσο κι αν βρεθεί κάποιος, σ' όποιο σημείο της και αν πορεύεται, βλέπει να τον ακολουθούν ολόκληρα σμήνη γλάρων, με τα τεντωμένα φτερά τους σχεδόν ακίνητα κατά τη διάρκεια της αμέριμνης πτήσης τους. Οι γλάροι και η σκιά τους στεγάζουν φιλικά τον διαβάτη. Η στέγη είναι πρόσκαιρη, μετακινούμενη, ιπτάμενη, ο γλάρος στεγάζει αυτό πάνω από το οποίο ίπταται κάθε στιγμή. Κάτω από τη στέγη των φτερών του γλάρου κατοικείς για λίγο, κι έπειτα, όταν πετάει λίγα εκατοστά πιο δίπλα και σε ξεσκεπάζει, όλο το καταύγασμα του ουράνιου θόλου πέφτει πάνω σου με μιαν ανελέητη σκληρότητα και σε παραδίνει σε μια χαρούμενη ανεστιότητα.
Ονομάζουν τούτο το φαινόμενο Φαινόμενο της αποκριάς των γλάρων. Και να γιατί: όταν σε στεγάζει ο γλάρος, η σκιά του σχηματίζει πάνω σου μια μάσκα. Πάνω στη μύτη σου διαγράφεται το ράμφος, και στ' αυτιά σου μοιάζει να φυτρώνει το περίγραμμα φτερών. Η σκιά σε μασκαρεύει σε ανθρωποπούλι, σε ένα μυθολογικό τέρας. Είχα δει ο ίδιος κάποτε, με τα μάτια των ονείρων μου, έναν νεαρό να περπατά με ακουστικά στ' αυτιά και ένα κινητό τηλέφωνο στο χέρι. Ο γλάρος στάθηκε ξαφνικά από άνω του. Τα φτερά και το ράμφος ζωγραφίστηκαν στο πρόσωπο του νέου με τη μηχανική εξάρτυση. "Ω, ένα σάιμποργκ, ένα ον γυμνωμένο από θλίψεις, ένας αταυτοποίητος καρνάβαλος!" αναφώνησα περιχαρής και άρχισα να γελάω με άγρια χαχανητά, στη θέα του ιδανικού εαυτού μου.

Άγης Πετάλας, "Κυμύλη ή η Νήσος των Δυνατοτήτων", Εστία 2024 

 

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2025

o leãozinho

Δεν ξέρω να σου πω αν ήταν το φως που είχε εκείνη την ημέρα η Ρώμη ή το συνήθειό μου να περιφέρομαι πάντα μόνος μου, χωρίς προορισμό και υποχρεώσεις, ή αν έφταιγε όλος αυτός ο κόσμος που διέσχιζε τον σταθμό μες στο μεσημέρι και σε καλούσε να χαθείς στο πλήθος και να μη σε βρει κανείς. Δεν μπορώ καν να σου εγγυηθώ με σιγουριά ότι ήταν ένας απλός περισπασμός, ένα λάθος από αυτά που κάνουν οι πρωτάρηδες, λες και δεν είχα ξανανέβει σε τρένο στη ζωή μου, λες και δεν είχα ξαναδιαβάσει ηλεκτρονικό πίνακα, ωράρια αναχωρήσεων, αριθμούς αποβάθρας. Το μόνο πράγμα που μπορώ να σου πω είναι ότι εκείνο το πρωί του Σεπτεμβρίου είχα ξυπνήσει νωρίς, ο Καετάνο Βελόζο τραγουδούσε στο ραδιόφωνο το O Leãozinho, στης ατμόσφαιρα είχε απλωθεί μυρωδιά κουρκουμά και ο ήλιος είχε απλωθεί σε κάθε γωνιά της σοφίτας μου, φωτίζοντας σαν οιωνός τη βαλίτσα που είχα ετοιμάσει αποβραδίς.  

Fabio Stassi, "Νυχτερινό στη Γαλλία", Ίκαρος 2025 (μετάφραση Δήμητρα Δότση)

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2025

bougainville

Αυτό, πάντως, που πιότερο τον γοήτευε σ' όλους αυτούς τους παραταγμένους σε τόμους βίους ήταν ο τρόπος που καμιά φορά μια ύπαρξη ξεγλιστράει στη λήθη αφήνοντας ξοπίσω της μονάχα μια λεξούλα, το όνομα με το οποίο διέσχισε τις αλέες της ζωής, παραλλαγμένο, πρώτο συνθετικό μιας καινουριογεννημένης λέξης, ονοματοδοτώντας μια νόσο, έναν αστερισμό, μια οροσειρά, κάποια σεξουαλική παρέκκλιση, μια ιδεολογία... Κι αν στην περίπτωση των επιστημόνων, των αστρονόμων και των μαθηματικών προσλάμβανε τον χαρακτήρα δικαίωσης και ανταμοιβής για τους κόπους μιας ζωής η πρόσδεση του εφήμερου επωνύμου τους στην αθάνατη ονομασία ενός υπερκαινοφανούς, της μετρικής κλίμακας των ανέμων ή κάποιου ολέθριου βακίλου, σε κάποιες άλλες περιπτώσεις φάνταζε σαν ειρωνικό παιχνίδισμα μιας σκανταλιάρας ειμαρμένης το να κατασκεπάζει η λήθη τις επιδιώξεις και τα κατορθώματα μιας ολόκληρης ζωής επιτρέποντας να αναδυθεί από αυτή μια σημασία που ο κομιστής της ουδέποτε υποπτεύτηκε, σαν εκείνο τον Γάλλο πλοίαρχο που πρώτος πραγματοποίησε τον διάπλου της υδρογείου, με την ανάμνησή του να έχει από άλλους ένδοξους θαλασσοπόρους υποσκιαστεί, αφήνοντας ωστόσο ένα χνάρι ανεξίτηλο απάνω στο ποικιλόμορφο εκείνο ανθάκι του τροπικού φυτού που απ' τα ταξίδια του μετέφερε και που αναρριχόμενο, καταπράσινο κι ανθοστόλιστο στα μπαλκόνια και στις βεράντες ολόκληρης της Μεσογείου υποβάλλει σε καθέναν που το κοιτά μια αντήχηση του ονόματος εκείνου: Bougainville. 

Μιχάλης Αλμπάτης, "Η Κατάλυση του Χρόνου", Νήσος 2024