-δεν θυμόμουν να το είχα ζητήσει-

 

κάποιες ασυγχρόνιστες σκιές

Το φτηνά ξενοδοχεία έχουν μια απόκοσμη ομορφιά. Μια ησυχία πολύ ύπουλη. Δεν κυκλοφορεί ουδείς σε κανένα όροφο. Τα δωμάτια είναι σκοτεινά. Δεν έχουν λαγνεία. Είναι σαν σφαγεία του έρωτα. Ίσως έχω λάθος αντίληψη των πραγμάτων. Φταίει η αίσθηση του ρομαντισμού, που με διακατέχει από μικρή για κακή μου τύχη.

ξύλινα κρεβάτια με μια ψεύτικη αίσθηση πολυτέλειας. τα σεντόνια γλιστερά σατέν, πετσέτες με κορδέλες στα φινιρίσματα, γλυκερά αρωματικά χώρου. Εμετικό.

Για κάδρα στον υπόλευκους τοίχους, γυναίκες γυμνές της δεκαετίας του ογδόντα. Οι κρυφοί φθορίζοντες φωτισμοί θυμίζουν λούνα παρκ επαρχίας.

Ωχ, Λίνα. Δεν αισθανόσουν ασφαλής ούτε καθήμενη στη γωνιά του κρεβατιού σαν θεατής. Το μπάνιο γδαρμένο από τις χλωρίνες με τα ασθενικά φώτα του, αποκαρδιωτικό.

Με τον Ωμέγα συναντιόμασταν σε ένα τετραώροφο ξενοδοχείο στην καρδιά της πόλης, απέναντι από μια καντίνα.

Όλοι οι δρόμοι ήταν γύρω σκοτεινοί. Σαν να μην έφτανε ποτέ το φως του ήλιου εκεί. Κάτι ξερακιανές νεραντζιές στα παρτέρια του δρόμου κόντευαν να λιποθυμήσουν. Οι μάλλινες κουρτίνες που τσιμπούσαν ήταν παντού τραβηγμένες, θωρακίζοντας το σκοτάδι στο δωμάτιο. Δεν άφηναν παρά κάποιες ασυγχρόνιστες σκιές να φανούν από έξω προς τα μέσα από τα φώτα των αυτοκινήτων.

Ήταν μια διαστροφή του Ωμέγα. Δεν την απολάμβανα. Εκείνος φαινόταν συνηθισμένος στα μέρη.

Μια μέρα μου είπε: "Τι μουσική θες να βάλω;"

"Σοπέν, τα Νυχτερινά".

Αποκοιμήθηκα για δυο ώρες σε έναν βαθύ και ιδρωμένο ύπνο. Όταν ξύπνησα, τον αποχαιρέτησα και εκείνος κατάλαβε.

Η μουσική είχε φυσικά σταματήσει.

Βέρα Φραντζή, "Η Πωλήτρια", Ψυχογιός 2025

χωρικοί ή ναυτικοί

Κοιταχτήκαμε χωρίς να μιλάμε. Άρχισε τότε μια μικρή διαφωνία μεταξύ των νησιωτών για το αν ήταν καλύτερο να ακούσουν τις ίδιες ιστορίες ή κάτι καινούριο, κάτι για άλλους κόσμους. Έμοιαζαν να είχαν λησμονήσει απολύτως την παρουσία μας εκεί. Καθώς τους άκουγα να επιχειρηματολογούν για τη μια και την άλλη εκδοχή, σκέφτηκα πως σ' αυτή τη διαφωνία, που λάμβανε χώρα σε μια μικρή ταβέρνα ενός νησιού χαμένου στην άκρη του κόσμου, συνοψιζόταν όλη η ιστορία της λογοτεχνίας.

Η ιδέα, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι δική μου αλλά του Βάλτερ Μπένγιαμιν. Έλεγε πως όσοι αφηγούνται ιστορίες υπήρξαν πάντα χωρικοί ή ναυτικοί. Ο χωρικός είναι εκείνος που αποθησαυρίζει την τοπική συλλογική μνήμη, τη φροντίζει, την κληροδοτεί στις επόμενες γενιές. Ο ναυτικός είναι εκείνος που ταξιδεύει στα νερά και επιστρέφει με ιστορίες από άλλους τόπους. Ασφαλώς, ο Μπένγιαμιν φτάνει στο συμπέρασμα πως ένας καλός αφηγητής πρέπει να είναι λίγο χωρικός και λίγο ναυτικός, πώς αλλιώς;

Andrés Montero, "Η Χρονιά που Μιλήσαμε με τη Θάλασσα", Διόπτρα 2025 (μετάφραση Μαρία Παλαιολόγου) 

-έφτασε στην καμπή και στάθηκε-

 

τάτα

Επιστρέφω στο σημειωματάριο, δύο μόλις εβδομάδες μετά την πρώτη καταγραφή, και δεν ξέρω γιατί αρχίζω πάντα απευθυνόμενος σ' εσένα, σαν να είσαι ακόμη εδώ μαζί μου, έτοιμη να διαβάσεις αυτά που γράφω. Και να φανταστείς δεν είμαι καν βέβαιος πως υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο, ούτε ξέρω πού πηγαίνουν οι ψυχές αφού εγκαταλείψουν τα σώματά τους. Ξέρω επίσης ότι μπορεί να θυμώσεις μαζί μου που σου αποκαλύπτω τις αμφιβολίες μου, ίσως πάλι και να γελάσεις. Ναι, η δεύτερη πιθανότητα ταιριάζει περισσότερο στον χαρακτήρα σου. Έπειτα θα ζητούσες από τον Θεό να με συγχωρήσει, ενώ θα συνέχιζες να γελάς και κατά πάσα πιθανότητα θα μου έλεγες: "Όλα θα πάνε καλά, μην ανησυχείς". 

Αυτή η καθησυχαστική σου φράση με εξόργιζε, Τάτα. Πώς μπορεί κάποιος που υπέμεινε όλα όσα υπέμεινες εσύ να λέει συνεχώς πως όλα θα πάνε καλά; Κι αφού τίποτα δεν πήγε καλά τότε, πώς θα μπορούσε να πάει καλά τώρα; Και ήταν μια ερώτηση που σου έκανα συχνά τότε που ζούσες, αλλά εσύ συνέχιζες να γελάς και κατέληγες στα συνηθισμένα παράπονα: "Γιατί θέλεις να μου προκαλείς πονοκέφαλο; Βρες κάτι άλλο για να διαφωνήσεις. Αυτό σας διδάσκουν στο πανεπιστήμιο; Άντε, τελείωνε με αυτά τα βλάσφημα λόγια και βρες μια καλή σύζυγο".

Ibtisam Azem, "Το Βιβλίο της Εξαφάνισης", Gutenberg 2025 (μετάφραση Πέρσα Κουμούτση)

γυμνή ζωή

Η ζωή του homo sacer της κοινωνίας της επίδοσης είναι ιερή και γυμνή για έναν τελείως διαφορετικό λόγο. Είναι γυμνή, γιατί δεν φοράει πια κανένα ένδυμα υπέρβασης της αξίας και γιατί έχει περιοριστεί στην εμμονή της ζωτικής λειτουργίας και της ζωτικής επίδοσης, που πρέπει να μεγιστοποιηθεί πάση θυσία. Από την εσωτερική λογική της, η κοινωνίας της επίδοσης εξελίσσεται σε μια κοινωνία του ντόπινγκ. Η ζωή που έχει περιοριστεί στη ζωτική της λειτουργία είναι μια ζωή που πρέπει οπωσδήποτε να διατηρηθεί υγιής. Η υγεία είναι η νέα θεά. Για αυτό και η γυμνή ζωή είναι ιερή. Οι homines sacri της κοινωνίας της επίδοσης διαφοροποιούνται από αυτούς της κοινωνίας της κυριαρχίας και λόγω μιας άλλης ιδιαιτερότητας: δεν είναι σε καμιά περίπτωση θύσιμοι. Η ζωή τους μοιάζει με τη ζωή ενός απέθαντου. Είναι πολύ ζωντανοί για να μπορούν να πεθάνουν και πολύ νεκροί για να μπορούν να ζουν.

한병철, "Η Κοινωνία της Κόπωσης", Opera 2015 (μετάφραση Ανδρέας Κράουζε) 

στη λάσπη του χαρακώματος

Ακόμα και με την πλέον φιλάνθρωπη μεθερμηνεία, το πράγμα θα μοιάζει σκέτη απελπισία. Πιθανόν αξιοθρήνητο. Όπως και να 'χει, αποκλείεται να σε κάνει να φαίνεσαι σοφός ή ασφαλής ή καταξιωμένος ή οτιδήποτε από όλα εκείνα που οι αναγνώστες συνήθως καμώνονται ότι πιστεύουν πως είναι ο λογοτέχνης που διαβάζουν όταν κάθονται και πασχίζουν να ξεφύγουν από το ανεπίλυτο κουβάρι ρευστότητας και χάους που τους συνιστά, και περνάνε σε ένα σύμπαν προδιευθετημένου νοήματος. Μάλλον θα σε κάνει να μοιάζεις θεμελιωδώς χαμένος και μπερδεμένος και φοβισμένος και αβέβαιος ως προς το κατά πόσον εμπιστεύεσαι τις πιο βασικές σου διαισθήσεις σχετικά με την επιτακτικότητα και την ομοιότητα και κατά πόσο άλλοι άνθρωποι βαθιά μέσα τους αισθάνονται και βιώνουν πράγματα που να έχουν την όποια ομοιότητα με σένα... Με άλλα λόγια, θα σε κάνει να μοιάζεις πιο πολύ με αναγνώστη που τρέμει μες στη λάσπη του χαρακώματος μαζί με τους υπόλοιπους από εμάς, παρά με Συγγραφέα, τον οποίον φανταζόμαστε καθάριο και ατσαλάκωτο και λαμπερό, σαν μια ισχυρή παρουσία, που έχει το γενικό πρόσταγμα και αταλάντευτη αυτοπεποίθηση, καθώς συντονίζει την όλη εκστρατεία από τα μετόπισθεν και από κάποιο απαστράπτον Στρατηγείο στην Κορυφή του Ολύμπου.

Αποφάσισε λοιπόν.

David Foster Wallace, "Σύντομες Συνεντεύξεις με Απαίσιους Ανθρώπους", Κριτική 2019 (μετάφραση Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης)