Παρασκευή, 1 Δεκεμβρίου 2017

οι γυναίκες ανασήκωσαν τις φούστες τους

Με κάθισαν κάτω και μούδωσαν τρία χαρτιά: "τ' αστέρι, ο κρεμασμένος" κι ο "αυτοκράτορας". Αυτοί που ήταν κοντά μου, κοιτούσαν το παιχνίδι πάνω απ' τον ώμο μου και γελούσαν.
Ο γκρουπιέρης ανάγγειλε τ' αποτελέσματα και μοίρασε τα κέρδη. Αυτοί που ήταν δίπλα μου, γέμισαν τις τσέπες τους με τα μειράδια πούχαν κερδίσει. Οι γυναίκες ανασήκωσαν τις φούστες τους για να μπορέσουν να τους προφτάσουν. Γελούσαν τρανταχτά. Πολλές με δαχτυλόδειχναν κιόλας.
Τέλος ο γκρουπιέρης κραύγασε: "Η γενική κλήρωση: τ' αστέρι, ο κρεμασμένος κι ο αυτοκράτορας κερδίζουν τον μεγάλο λαχνό".
Οι γυναίκες μ' άρπαξαν στα χέρια και μ' έσυραν μπροστά στον γκρουπιέρη. Εκείνος μου είπε: "Πηγαίνετε σ' αυτό το δωμάτιο, εκεί θα σας παραδώσουν το δώρο του μεγάλου λαχνού". Και προσπάθησε να καταπνίξει το γέλιο του. Όλοι με κοιτούσαν και ξεκαρδίζονταν.
Οι δυο γυναίκες, μ' έμπασαν σε μια σάλα, μ' έδεσαν στο καβαλέτο κι άρχισαν να κόβουν μικρά οστέινα κομμάτια απ' τα μπράτσα και τις γάμπες μου. Μου δήλωσαν γελώντας:
"Είναι για να μικρύνεις, είσαι ακόμα πολύ μεγάλος".

Fernando Arrabal, "Η Πέτρα της Τρέλας", Αιγόκερως 1983 (μετάφραση Ανδρέας Ταρνανάς)

Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου 2017

όπου ζωντάνευαν αμέτρητα λακκάκια

Η Γκισλάν ήταν η πιο αστεία, η πιο λαμπερή, η πιο χαριτωμένη νεαρή κοπέλα που μου δόθηκε η ευκαιρία να συναναστραφώ. Με το παραμικρό έσκαζε στα γέλια. Χτυπούσε τα χέρια της στα γόνατά της και όλο της το σώμα ήταν τόσο εκφραστικό που δεν πρόσεχες το χαμηλό της μπόι. Η χαρούμενη παρουσία της γέμιζε την ατμόσφαιρα όπως οι γιρλάντες που στόλιζαν το τείχος στη γιορτή του θρόνου. Τα καστανά της μάτια έλαμπαν συνεχώς και το σαρκώδες στόμα της σαν ώριμος καρπός μέσα στο οβάλ πρόσωπό της, όπου ζωντάνευαν αμέτρητα λακκάκια δημιουργώντας ένα μείγμα γοητείας και αθωότητας. Είχε ευαισθησία και βάθος, παρόλο που ήταν εκδηλωτική και οι τρόποι της κάπως προσποιητοί. Αν ήμουν ζωντανός, δεν θα μπορούσα να την περιγράψω όπως το κάνω σήμερα. Δεν μου είχαν μάθει τις λέξεις για να περιγράφω την ομορφιά των ανθρώπων και των πραγμάτων, τον αισθησιασμό και την αρμονία που τα υμνεί. Και τώρα το ερωτευμένο φάντασμά μου αισθάνεται την ασήμαντη ανάγκη να ανοίξει την καρδιά του. Επιτέλους να διηγηθώ αυτή την ιστορία που φέρνω συνεχώς στο μυαλό μου από τη μέρα του θανάτου μου.

ماهي بنيبين, "Τα Αστέρια του Σίντι Μουμπέν", Άγρα 2016 (μετάφραση Έλγκα Καββαδία)

Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

séparation

Η Μαρία, απορροφημένη στας σκέψεις της, έπινε περίφροντις τον καφέ της και εξεροκατάπινε με νευρικότητα όπως το συνήθιζε, χωρίς να δίδει καμία σημασία στη μουσική της Νίκης. Θα ήτο η δέκατη νομίζω φορά που η Νίκη ξαναήρχισε το ίδιο κομμάτι όταν εγώ δεν άντεξα πλέον και απεφάσισα μα την διακόψω. "Νίκη μου" της φωνάζω απ' την τραπεζαρία. "Είναι πολύ ωραίο αυτό που παίζεις αλλά παρά πολύ μελαγχολικό. Πώς τον λένε τον συνθέτη;" "Είναι η Séparation του Γκλίνκα" ψιθυρίζει η Νίκη χωρίς να γυρίσει να με κοιτάξει. "Μπράβο του Γκλίνκα και της Séparation του" αποκρίνομαι εγώ. "Δεν μας παίζεις όμως και κάτι πιο χαρούμενο, μια Πολωνέζα του Σοπέν λόγου χάριν ή από τις Ουγγρικοί χοροί του Λιστ που είναι τόσο εύθυμοι και κωμικοί". Δυστυχώς όμως η Νίκη δίχως να μου δώσει σημασία επανέλαβε για μια ακόμη φορά τη Séparation. Και τότες ήτο που υποψιάσθηκα ότι πιθανόν να συμβαίνει κάτι το σοβαρό στην ανιψιά μου.

Μαρίνα Καραγάτση, "Το Ευχαριστημένο", Άγρα 2008

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

αν ξέρεις να κοιτάξεις

Οι σκιές του Ναού του Αγίου Παύλου πέφτουν σε βιβλία που απευθύνονται σε όλα τα γούστα. Ποίηση, θεατρικά έργα, τραγούδια και σονέτα φωλιάζουν δίπλα σε προσευχητάρια και ηθοπλαστικές ιστορίες. Ρομάντζα του συρμού, δεμένα με ηδυπαθείς χρωματιστές κορδέλες, δίπλα-δίπλα με ανδρικά εγχειρίδια και σχολαστική θεολογία. Μπαλάντες, μια δεκάρα το κομμάτι, και κακοφτιαγμένες ξυλογραφίες, ιδανικές για να στολίσουν το καμαράκι του παραγιού που νοσταλγεί το χωριό του. Νόσοι του αλόγου, του ανθρώπου, του σκύλου, του έθνους. Πώς να ανασταίνεις παιδιά, πώς να καλείς τον διάβολο. Περιγραφές τερατωδών πραγμάτων και εγκλημάτων που δοκιμάζουν την ευπιστία. Ιταλικές εικόνες που μόνον οι κύριοι μπορούν να τις δουν χωρίς να διαφθαρούν. Είναι όλα εκεί, αν ξέρεις να κοιτάξεις.

Louise Welsh, "Ο Ταμερλάνος Πρέπει να Πεθάνει", Αλεξάνδρεια 2006 (μετάφραση Άρης Μπερλής)

Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

έχουν κι αυτοί τις εποχές τους

Πρέπει να ξέρετε, αγαπητέ μου, ότι τις τελευταίες εβδομάδες ολοκλήρωσα μερικούς στίχους για την Πρώτη Πράξη, τους οποίους για την ώρα δεν θα τους κατέτασσα σ' αυτούς που θα περάσουν στην αιωνιότητα, αλλά με λίγη δουλειά ακόμη, και χάρη τη μουσική σας, θα ξεπηδήσουν στον κόσμο σαν άγγελοι χωρίς φτερά. Το θέμα ερεθίζει τη φαντασία μου με παράξενο τρόπο. Και είμαι ήδη πολύ περίεργος πού ακριβώς θα το φτάσω. Έχω ξεκινήσει... σχεδιάσει... μελετήσει... όλα τα άλλα είδη. Και, για να είμαι σύντομος, νιώθω ότι αναγγέλλεται μια νέα εποχή μέσα μου. Μπορεί ν' ακούγεται βέβαια τολμηρό, αλλά δεν είναι. Γιατί οι καπνοδοχοκαθαριστές, οι πλανόδιοι παγωτατζήδες και οι λοχίες έχουν κι αυτοί τις εποχές τους. Άνθρωποι σαν κι εμάς το αναγνωρίζουν αμέσως αυτό. Θεωρώ πολύ πιθανό πολύ σύντομα να κατέβω ή να ανέβω από τον φανταστικό κόσμο, τον οποίο τώρα απολαμβάνω, σε κάτι απόλυτα ρεαλιστικό. Τι θα λέγατε, για παράδειγμα, αν ασχολούμουν με την πολιτική κωμωδία; Αισθάνομαι ήδη ότι η λέξη "ρεαλιστικό" απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Γιατί μου φαίνεται ότι η πολιτική είναι ο μόνος φανταστικός κόσμος στον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να δράσουν, παρόλο που δεν το παρατηρούν... Και από αυτό το σημείο θα πρέπει μάλλον να ξεκινήσω.

Arthur Schnitzler‎, "Απελευθέρωση", Τόπος 2010 (μετάφραση Μαρία Ρούσσου)