Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

βυζαντινή δημοκρατία

Ύστερα άρχισα τα τηλεφωνήματα. Επινόησα τα πιο απίθανα πράγματα για να σχηματίσω γνώμη για τους απέναντι. Τους τηλεφωνούσα λέγοντας πως είμαι μια τυφλή μαμή, ένα λαγουδάκι του Πλαίη Μπόυ, ο υπουργός Συντονισμού, ένας νεκρός ακαδημαϊκός που ήθελε να ταφεί, ένας αυτόματος τηλεφωνητής, ένας κοινωνιολόγος επικίνδυνα μαλάκας, ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, ασφαλιστής της Ιντεραμέρικαν, απ' την εκπομπή "Εσείς και το σώμα σας", απ' τη νεολαία της Βυζαντινής Δημοκρατίας, από τρομοκρατική αρμενική οργάνωση κι άλλα τέτοια. Ένας οχετός από ψευτιές τρύπωσε στα σύρματα του ΟΤΕ αλλά δεν τα βούλωσε. Αντίθετα, Μπλα μπλα στο μπλα μπλα άνοιξαν τα στόματα, ξεθαρρεύτηκαν οι γλώσσες και ξέρασαν τόση νεοελληνική απελπισία που παραλίγο να συγκινηθώ ο ηλίθιος.

Γιάννης Ξανθούλης, "Ο Μεγάλος Θανατικός", Αστέρι 1982

Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018

καθόλου αστείο

Είμαστε ένας-ένας κλεισμένοι στα κελιά μας. Από μια άποψη τα πιο αδύναμα πλάσματα. Μπορούν να μας κάνουν ότι θέλουν. Εκεί που κάθεσαι έρχονται, σε παίρνουν και σε πάνε, χωρίς να ξέρεις πού, σε άλλη φυλακή, στην άλλη άκρη. Αν δεν μας φοβόντουσαν τόσο, θα 'λεγα ότι είμαστε γι’ αυτούς πράγματα. Ο φόβος, όμως, που μας έχουνε διατηρεί την ανθρώπινή μας υπόσταση και στα μάτια τους.
Αυτά, λοιπόν, τα πιο αδύναμα πλάσματα, άλλο δεν σκέπτονται παρά την μοίρα του κόσμου. Όταν μας βγάζουνε από τα κελιά και βλεπόμαστε, γι’ αυτήν μιλάμε. Αυτή η έγνοια μας. Ξέρουμε κι εμείς μαζί με τόσους τι είναι η λαχτάρα της λευτεριάς, που σπαρταράει στον κόσμο. Και βλέπουμε πια καθαρά τους εχθρούς της. Τρέμουμε για την τύχη της χώρας μας, που την λέμε Ευρώπη. Γιατί ξέρουμε πως σ’ αυτήν κρατιέται η ελπίδα και πως γι’ αυτόν το λόγο απειλείται.
Είναι πολύ επικίνδυνο να συντηρείς την ελπίδα του ανθρώπου. Της Ελλάδας η υποδούλωση τι άλλο νόημα έχει; Φτιάξανε προγεφύρωμα. Άλλο ένα δίπλα σ’ εκείνα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Φοβούνται την Ευρώπη. Αυτήν την βασανισμένη νερομάνα ιδεών. Στα παμπάλαια χώματά της υπάρχουνε πάντα οι σπόροι τους. Οι απλοί της άνθρωποι τους συντηρούνε μέσα στον κόρφο τους, μ’ αυτήν την τόσο αυτονόητη εδώ ανησυχία του πνεύματος.
Σωστά την φοβούνται οι δήθεν πάμπλουτοι και πάνοπλοι. Εδώ, όταν λέμε για άνθρωπο, καταλαβαίνουμε νόημα. Αυτό που τον κάνει να είναι το μέτρο για όλα τα πράγματα. Αυτή, η πιο παλιά, η πιο σοφή και η πιο εκρηκτική μας σκέψη. Γι’ αυτήν τη σκέψη φοβούνται την Ευρώπη. Ξέρουνε πως κάποτε αναπόφευκτα θα παίξει το ρόλο της. Έτσι κι εμείς φοβόμαστε σήμερα γι’ αυτήν. Αυτήν έχουμε έγνοια. Εμείς, τα πιο αδύναμα πλάσματα. Κι όμως, αυτό δεν είναι καθόλου αστείο.

Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης, "Γράμμα από τη Φυλακή για τους Ευρωπαίους", Ίκαρος 1974

Παρασκευή, 25 Μαΐου 2018

σβησμένη η ιδέα

Σβησμένη η ιδέα· η λέξη λάμπει απ' όσους έχει πιθανά εγκαταλείψει. Είναι άδεια. Υπήρξε. Σήμερα - σ' αυτόν τον τόπο- άχρηστη για τη μελλοντική πράξη, νά την προσδιορισμένη, στείρα. Γυναίκες και κόρες βασιλιάδων, Φαίδρα, Αντιγόνη, ύστερα νεκρές, ύστερα θρυλικές, -κι εσύ- λαμπυρίζουσα εν τέλει συνάθροιση γραμμάτων, έχετε κερδίσει την απόλυτη μαγεία: το θάνατο. Κατάλληλες για έκφραση άδεια, ιδού εσείς μες στο άχρονο. Ήταν κέρδος αυτό; Σλιπ, ιδρώτας, παπούτσια, δάκρυα -ή και να ξεμυξιάζεσαι- δε θα εμποδίσουν το κενό να σ' απομονώνει. Η αναλογία ανάμεσα στη δική σου διήγηση και τις διηγήσεις των μύθων θα είχε απανθρωπίσει αυτόν το μελαγχολικό αλήτη, καθισμένο στις φτέρνες πάνω στο κρεβάτι του. Καθάρισε τα ρουθούνια σου, παρατήρησε μ' έκπληξη τη μύξα, πέτα την ή κατάπιε την. Η χειρονομία σου δε θα συνδεόταν με τις επόμενες. Μα ποιο είναι άραγε το προτέρημα αυτού του παιδιού που σκοτώνω, αυτής της θέλγουσας πόρνης που τα καθημερινά της συμβάντα έχουν τη δύναμη και τη βαρύτητα των παλιών μύθων;

Jean Genet, "Αποσπάσματα", Ύψιλον 1989 (μετάφραση Ελένη Μαχαίρα)

Παρασκευή, 18 Μαΐου 2018

γι' αυτούς

Θα γδέρνουν, Πρίγκηπα. Αυτοί θα γδέρνουν πάντοτε τα μαλακά μωρά και τριαντάφυλλα στο γαλανό βυθό τους σε υγρούς στηθόδεσμους σαλεύοντας τα λάβρα χείλη μαζεύουνε την πεθαμένη γύρη και τους κάλυκες μιας όψιμης γιορτής. Όλα γι' αυτούς. Για μας το ατέλειωτο πνευματικό σκοτάδι

Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου, "Ωδές στον Πρίγκηπα", Ύψιλον 1981

Παρασκευή, 11 Μαΐου 2018

μυθολογία

Μια σειρήνα μέσα απ' την οδύσσεια
με κόκκινο φόρεμα κι ένα χρυσοκέντητο σύμβολο
ρίχνει το τραγούδι της εκφραστικό, περιπαθές
και γεμάτο, σ' ένα λιμάνι - κόλαση απόλαυσης κι αποπλάνησης
μακριά απ' τον άνεμο.
Ένα καράβι στην ξέρα, μια νάρκη στην άμμο
και κόκαλα σκόρπια με δηλητήρια της μουσικής
που πετρώνει τη βούληση
και σκοτώνει και σκοτώνει και σκοτώνει

Λεφτέρης Πούλιος, "Το Αλληγορικό Σχολείο", Κέδρος 1978